Aanpassingsreacties van organen en systemen

Wanneer je maximale zuurstofopname verbeterd, komt dit door een aantal aanpassingsreacties (adaptie) van organen en systemen. Er treden veranderingen op in de structuur en de bouw van je organen.  Het gaat om aanpassingen of veranderingen in de volgende systemen: cardiovasculaire systeem, vasculaire systeem, respiratoire systeem, neuromusculaire systeem en de stofwisseling. In dit artikel gaan we in op de belangrijkste fysieke trainingseffecten.

Huh!? Wat voor systemen en wat houden deze in?

Cardiovasculair heeft betrekking op je hart en je bloedsomloop. Vasculair heeft betrekking op je bloed en je bloedvaten. Respiratoir heeft te maken met je ademhaling. En neuromusculair wil zeggen je spier en zenuwsysteem. Al met al dus behoorlijk wat veranderingen. Hier gaan we in de volgende kopjes wat meer op in. Je weet dan nog beter wat de voordelen zijn van fysieke inspanning ;)

Adaptie van je cardiovasculaire systeem (hart en bloedsomloop)

• De behoefte aan zuurstof van je hart gaat omlaag bij een gelijke inspanning. Het gaat dus om gelijke omstandigheden
• Je HF (hartfrequentie) zal omlaag gaan tijdens fysieke inspanning, maar ook in rust. Je rusthartslag zal dus ook lager zijn
• Je hart wordt niet alleen dikker, maar ook wat sterker. Dit noem je ook wel hartspierhypertrofie. Hypertrofie is een moeilijk woord voor spiergroei. Er kan een sporthart ontstaan en deze heeft meer kracht. Ook heeft een sporthart een groter hart- en slagvolume
• De grootte van je hart neemt toe, waardoor ook het slagvolume stijgt. Bij inspanning is er dan een groter hartminuutvolume en zo komt er meer zuurstof in circulatie. En er worden meer afvalstoffen afgevoerd, wat natuurlijk gunstig is
• De doorbloeding van je hart verbeterd. Er ontstaan meer haarvaten in je hart en de slagaders in je hart krijgen een grotere doorsnede. Je kunt de belasting dan nog beter verdragen, mede doordat je hart meer zuurstof kan ontvangen

Adaptie van je vasculaire systeem (bloed- en bloedvaten)

• Je bloedvolume neemt toe (van zo’n 5.5 naar zo’n 7 liter)
• Je bloed wordt minder stroperig en dik. De verhouding tussen je bloedvolume en het volume van je bloedcellen gaat omlaag. Deze verhouding wordt ook wel hematocriet genoemd. Deze daling is van zo’n 45% naar zo’n 42%. Het omlaag gaan van het hematocriet komt door een flinke toename van het plasma (vloeibare deel) in vergelijk met de bloedcellen (vaste bestanddelen)
• Je calcium- en kaliumconcentratie neemt toe
• Er worden nieuwe zijtakken gevormd (ook wel collaterale vaten genoemd)
• Je skeletspieren worden beter doorbloed
• Je hebt een betere buffercapaciteit (je kunt de effecten van melkzuur beter neutraliseren)

Adaptie van je respiratoire systeem (ademhalingsstelsel)

• Je zuurstofopname capaciteit en je zuurstoftransport van je longweefsel wordt groter
• Je longoppervlak wordt vergroot. Hierdoor kunnen je longblaasjes meer zuurstof opnemen en kan er meer koolstofdioxide worden afgegeven
• Je haarvaten in je longblaasjes breiden zich uit. Hierdoor ontstaat een groter uitwisselingsoppervlak met je bloed
• Je haarvaten in je longblaasjes laten zuurstof beter door
• Je kunt meer zuurstof opnemen uit de ingeademde lucht. Hierdoor verbeterd de economie van je ademhaling

Adaptie van je neuromusculaire systeem (spier- en zenuwsysteem)

• Je spierkracht neemt toe (en dan in dit geval de duurkracht)
• Je passieve bewegingsgestel past zich aan (banden, pezen en kapsels)
• De dwarsdoorsnede (fysiologisch) neem toe van je type 1 spiervezels

Adaptie van je stofwisseling

• De mitochondriën nemen toe. Hiermee kan de spiercel zuurstof opnemen
• De doorbloeding in je spieren wordt beter
• De energievoorraden in je spier worden groter (spierglycogeen)
• Je totale lichaamsvet neemt af
• Je aërobe glucoseverbruik neemt toe
• De bijdrage van vetzuren aan je totale energievoorziening neemt toe