Jodium en seleen: hoeveel heb je nodig?

Jodium en seleen zijn net als ijzer, koper en zink mineralen. Hebben jodium en seleen ook een verband met elkaar net als ijzer, koper en zink? In dit artikel gaan we in op deze twee belangrijke mineraalsoorten.

Waar zijn ze goed voor? Wat gebeurt er bij een tekort of overschot aan jodium en seleen? Hoeveel heb je er dagelijks van nodig? En wat zijn goede voedingsbronnen van de mineralen? In dit artikel alles erover!

Jodium en seleen?

Jodium en seleen zijn bekende mineralen die belangrijke functies hebben in ons lichaam. Wat zijn deze functies? Hoeveel heb je er dagelijks van nodig? Hoe zit het bij een tekort of overschot? Welke producten zijn rijk aan deze belangrijke mineralen? We informeren je er graag over.

Wat is jodium?

Als we het hebben over een mineraal dat betrokken is bij de samenstelling van je schildklierhormonen, dan is het jodium. Schildklierhormonen zijn nodig om goed te kunnen groeien. Ook zijn ze belangrijk bij de stofwisselingsprocessen in je lichaam en bij het ontwikkelen van je zenuwstelsel. Bovendien helpen ze bij vetverbranding en het opstapelen van cholesterol (stimuleert goede cholesterol aanmaak). Een gezonde huid, haren en nagels wordt ook gestimuleerd door jodium.


Hoeveel jodium heb je nodig per dag?

Er zijn geen specifieke hoeveelheden door de Gezondheidsraad opgesteld. We gebruiken daarom de aanbeveling vanuit de WGO (Wereld Gezondheids Organisatie). De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid is dan 150 tot 300 microgram jodium. Bij kinderen van 1 tot 3 jaar is deze hoeveelheid lager met zo’n 90 microgram.


Wat gebeurt er bij een tekort aan jodium?

Je schildklier bevat een grote buffer aan jodium. Hiermee kun je over het algemeen jaren vooruit. Je kunt een tekort aan jodium krijgen, wanneer je geen zout binnenkrijgt waar jodium in zit. Weinig brood eten kan dit ook oproepen. Je dagelijkse benodigde hoeveelheid van 150 tot 300 microgram is ongeveer gelijk aan 6 boterhammen per dag. Tegenwoordig slaan veel mensen het eten van brood over, dus moet je de jodium uit andere producten halen. Denk bijvoorbeeld aan het eten van zeevis. Haring en kabeljauw zijn dan goede jodiumbronnen.


Wat is de impact op je schildklier?

Bij een langdurig tekort aan jodium zal je schildklier trager gaan werken en kan hij mogelijk opzwellen. Een verschijnsel dat met een ander woord ook wel struma wordt genoemd. Een tekort aan jodium bij kinderen kan leiden tot een groeiachterstand, minder leervermogen of dwerggroei. De verschijnselen bij volwassenen zijn anders. Je reactie kan vertragen, vochtvasthouding in weefsels en minder denkvermogen.


 

Wat gebeurt er bij een teveel aan jodium?

Je lichaam is goed in staat een teveel aan jodium te verdragen, maar dan wel als je schildklier goed werkt. Het kan namelijk zijn dat deze niet goed functioneert. Je schildklier kan bijvoorbeeld vergroten door een teveel aan jodium. Soms is je schildklier zo actief dat er een teveel aan schilklierhormoon wordt gemaakt. Je kunt hierdoor slapeloos worden, nerveus, meer honger hebben of afvallen.


Welke producten zijn rijk aan jodium?

In het drinkwater, in aarde en in zeewater komt jodium van nature voor. Het komt hierdoor in voeding als vis en groente terecht. Melk, melkproducten en eieren zijn ook voorzien van jodium. Keukenzout, vlees, brood, maar ook broodvervangers mogen ook verrijkt zijn met dit belangrijke mineraal.


Wat is seleen?

Seleen is een spoorelement en dient als antioxidant. Dit doet het samen met vitamine A, vitamine C en vitamine E. Het gaat het vormen van schadelijke stoffen tegen in je lichaam. Het beschermt je rode bloedlichaampjes en cellen tegen beschadigingen en zit opgeslagen in je lever. Seleen is super belangrijk voor het goed werken van je schildklier. Ook stimuleert het je eigen immuunsysteem. Mogelijk heb je door seleen ook minder kans op prostaatkanker.


Hoeveel seleen heb je nodig per dag?

De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid seleen bij volwassenen is 50 tot 150 microgram. Ben je zwanger of geef je borstvoeding? Je lichaam heeft net als ijzer, koper en zink ook extra seleen nodig. Je hebt dan een hoeveelheid van 75 tot 150 microgram nodig.


Wat gebeurt er bij een tekort aan seleen?

Jonge kinderen en zwangere vrouwen kunnen mogelijk minder seleen binnenkrijgen. Bloedonderzoek is nodig om vast te kunnen stellen of er te weinig seleen is. Wanneer je een langdurig tekort hebt aan seleen, kan dit de werking van je hart verstoren. Ook heb je sneller spierpijn en treedt er spierzwakte op.


Wat gebeurt er bij een teveel aan seleen?

Gelukkig is het bijna niet mogelijk om teveel seleen binnen te krijgen met je voeding. Je kunt een overschot wel in de hand helpen door (veelvuldig) gebruik van supplementen. Je nagels en haren kunnen dan broos worden. Ook kun je tanduitval, haaruitval of nageluitval krijgen. Verschijnselen als aandoeningen van je zenuwstelsel en huidbeschadigingen kunnen ook optreden. Je adem ruikt naar knoflook wanneer je een acute overdosis hebt.


Welke producten zijn rijk aan seleen?

Bijna elk product is voorzien van seleen. Je vind het in dierlijke en plantaardige producten. En dit in zowel de organische als de anorganische vorm. Het is wel zo dat de organische vorm beter door je lichaam wordt opgenomen. Deze vorm heet ook wel selenomethionine. Over het algemeen zijn groenten minder rijk aan seleen dan granen. Visproducten, schelpproducten en orgaanvlees zijn rijk aan seleen.